Giáo sư Laura Appleman nhận định bạo lực chính trị tại Mỹ từng tồi tệ hơn, và Oregon đã đóng một vai trò trong đó.

 PORTLAND, Ore. (KATU) — Theo bà Laura Appleman—Giáo sư Luật kiêm Cán bộ Bảo Liêm chính Nghiên cứu của Đại học Willamette—tình trạng bạo lực chính trị tại Hoa Kỳ có thể mang lại tình trạng đặc biệt đáng báo động vào thời điểm hiện tại, nhưng đây không phải là điều chưa từng có tiền lệ.

.


.

Sau khi một tay súng nổ súng tại Bữa tiệc Tối của Phóng viên Tòa Bạch Ốc vào cuối tuần qua—đánh dấu lần thứ ba trong vòng chưa đầy hai năm một tay súng tiếp cận được gần Tổng thống—cuộc tranh luận về nguy cơ bạo lực chính trị tại quốc gia này đang có chiều hướng leo thang lại một lần nữa nổi lên.

Appleman cho biết lịch sử Hoa Kỳ bao gồm những giai đoạn bạo lực chính trị dữ dội lặp đi lặp lại, bắt đầu ngay từ thời kỳ lập quốc.

Khi trao đổi với đài KATU, bà đã đề cập đến thời kỳ Cách mạng, trong đó có tục "bôi hắc ín và rắc lông vũ"—một hành động mà bà mô tả là lột trần nạn nhân, đổ hắc ín đang sôi lên người họ rồi phủ kín bằng lông vũ; bà cho biết hành động này thường dẫn đến cái chết, hoặc gây nhiễm trùng nghiêm trọng và để lại di chứng biến dạng cơ thể. Bà cũng mô tả một số khía cạnh của cuộc xung đột trong thời kỳ Cách mạng—đặc biệt là tại các thuộc địa miền Trung—như một cuộc chiến tranh du kích đầy tàn khốc.

Bà Appleman cho rằng giai đoạn mà bà xem là bạo lực chính trị nhất trong lịch sử Hoa Kỳ bắt đầu vào khoảng năm 1850, kéo dài qua những năm trước và sau cuộc Nội chiến, cho đến tận đầu thập niên 1900.

Bà đã dẫn chứng sự kiện "Bleeding Kansas" (Kansas đẫm máu) cùng cuộc đấu tranh bạo lực xoay quanh việc xác định liệu Kansas sẽ trở thành một tiểu bang có chế độ nô lệ hay một tiểu bang tự do; bên cạnh đó là vụ Thượng nghị sĩ Charles Sumner bị hành hung ngay tại Quốc hội vì những quan điểm phản đối chế độ nô lệ của ông, cũng như vụ ám sát Tổng thống Abraham Lincoln.

Nữ giáo sư này cũng chỉ ra những hành vi bạo lực diễn ra trong thời kỳ Tái thiết (Reconstruction), bao gồm sự trỗi dậy của tổ chức Ku Klux Klan; đồng thời mô tả sự tàn bạo đặc trưng của thời đại này—cả trước và sau khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ—với những hiện tượng như chế độ cho thuê tù nhân lao động và chế độ lao dịch trả nợ. Bà cũng đề cập đến tình trạng bất ổn trong giới lao động, nhận định rằng giai đoạn kéo dài đến tận đầu thập niên 1900 này đã chứng kiến ​​"tất cả các cuộc nổi dậy của nghiệp đoàn".

Bà Appleman cho biết một giai đoạn lớn khác của bạo lực chính trị đã diễn ra vào những năm 1960; bà dẫn chứng các vụ ám sát John F. Kennedy, Robert F. Kennedy và Martin Luther King Jr., cùng với tình trạng bạo lực tại các khuôn viên trường đại học. Bà nhận định rằng giai đoạn này thường là thước đo mà những người "vẫn còn sống để chứng kiến" dùng để đối chiếu với tình hình hiện nay.

Khi thảo luận về các sự kiện gần đây hơn, bà Appleman cho rằng mạng xã hội đã tạo thêm một khía cạnh mới "có phần đáng lo ngại", thông qua việc hình thành các vòng lặp phản hồi – nơi mọi người tiếp nhận tin tức từ một nhóm nguồn tin hạn hẹp và liên tục bị phơi nhiễm trước cùng một hệ thống quan điểm, bao gồm cả những ngôn từ kích động bạo lực "từ cả hai phía của phổ chính trị". Bà cũng cho biết, sự hiện diện của mạng xã hội và Internet đồng nghĩa với việc mọi người nắm bắt được nhiều chi tiết hơn về các sự kiện ngay khi chúng đang diễn ra, đồng thời dễ dàng tiếp cận thông tin về những vụ tấn công hay âm mưu tấn công đã xảy ra trước đó.

Appleman cũng đề cập đến một loạt các sự kiện gây chấn động dư luận, bao gồm lần thứ ba Tổng thống Donald Trump đối mặt với âm mưu ám sát vào cuối tuần qua; vụ việc một cá nhân âm mưu ám sát Thẩm phán Brett Kavanaugh vào năm 2022; vụ tấn công nhằm vào ông Paul Pelosi—chồng của bà Nancy Pelosi—cũng trong năm đó; "cái chết bi thảm của bà Melissa Hortman và chồng"—nữ Chủ tịch Hạ viện bang Minnesota bị sát hại vào năm 2025; và vụ phóng hỏa tại tư dinh của Thống đốc bang Pennsylvania, ông Josh Shapiro, cũng diễn ra trong năm 2025.

Bà nhận định rằng tâm lý của người dân hiện nay đang trở nên "vô cùng căng thẳng" và "phân cực sâu sắc", đồng thời cho rằng tình trạng phân cực này đang bị trầm trọng hóa bởi mạng xã hội và Internet.

Bà Appleman nhận định rằng tư duy hoài nghi về các thuyết âm mưu và sự thiếu tin tưởng không phải là những hiện tượng mới mẻ trong đời sống nước Mỹ. Bà dẫn thời kỳ tiền nội chiến làm ví dụ điển hình cho sự phân cực cực độ, đồng thời cho biết các câu chuyện mang màu sắc âm mưu cũng xuất hiện rất phổ biến trong giai đoạn Tái thiết đất nước—bao gồm cả những luận điệu được sử dụng để biện minh cho sự trỗi dậy của tổ chức Ku Klux Klan.

Bà cũng đề cập đến sự hồi sinh của KKK trong thập niên 1920 và 1930, đồng thời nhắc đến các chương trình phát thanh của Linh mục Coughlin—người đã ra sức quảng bá những thuyết âm mưu và các luận điệu bài Do Thái—cùng với những phát ngôn chống Công giáo và việc Charles Lindbergh ra tranh cử đối đầu với Tổng thống Franklin D. Roosevelt.

Theo bà, một điểm khác biệt then chốt của thời đại ngày nay chính là sự phân mảnh trong thói quen tiếp nhận tin tức.

Bà Appleman cho biết rằng cho đến khoảng 10 đến 15 năm trước, hầu hết người Mỹ vẫn tiếp nhận tin tức từ cùng những nguồn nhất định—chẳng hạn như báo chí, đài phát thanh, và sau đó là một vài đài truyền hình—nhưng hiện nay điều đó không còn đúng nữa.

Bà nói thêm rằng tin tức địa phương hiện có thị phần khán giả lớn hơn so với các kênh truyền thông cấp quốc gia như CNN hay C-SPAN, đồng thời nhận định rằng môi trường truyền thông bị phân mảnh chính là yếu tố góp phần thúc đẩy tình trạng phân cực xã hội hiện nay. Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ rằng mình không tin sự phân cực của xã hội ngày nay lại trầm trọng hơn so với những gì đất nước này từng trải qua trong quá khứ.

Mảnh ghép của Oregon

Appleman cũng thảo luận về lịch sử của Oregon và cách nó hòa nhập vào bức tranh tổng thể rộng lớn hơn.

Bà cho biết hiến chương lãnh thổ của Oregon không cho phép công dân da đen sinh sống tại vùng lãnh thổ này, đồng thời mô tả tiểu bang này là nơi "vốn dĩ luôn rất 'trắng'". Bà cũng nói rằng Oregon đã chứng kiến ​​sự trỗi dậy trở lại của tổ chức Ku Klux Klan vào những năm 1920.

Bà cũng đề cập đến vụ án Apodaca kiện Oregon tại Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, mô tả đây là vụ án cho phép bồi thẩm đoàn đưa ra phán quyết mà không cần sự nhất trí tuyệt đối, đồng thời cho biết phán quyết này đã "cuối cùng bị Tòa án Tối cao lật ngược" cách đây hai năm. Bà Appleman cho biết vụ án này liên quan đến một bị cáo người Do Thái, và vào thời điểm đó, bang Oregon muốn đảm bảo rằng bị cáo sẽ bị kết tội.

Trong lịch sử gần đây hơn, bà đã dẫn chứng vụ chiếm đóng Khu bảo tồn Động vật hoang dã Quốc gia có sự tham gia của Ammon Bundy; vụ chiếm đóng Điện Capitol ngày 6 tháng 1 năm 2021, khiến năm người thiệt mạng; và các cuộc đụng độ bạo lực tại trung tâm thành phố Portland trong các cuộc biểu tình thuộc phong trào Black Lives Matter giữa "nhóm được gọi là Antifa" và "nhóm được gọi là Proud Boys".

Bà cũng mô tả sự chia rẽ về chính trị giữa khu vực Portland—nơi bà cho rằng "có xu hướng nghiêng về phe Xanh" hơn—và phần lớn các khu vực còn lại của tiểu bang—nơi bà nhận định "có xu hướng nghiêng về phe Đỏ nhiều hơn một chút"; ở đây, bà muốn ám chỉ sự chiếm ưu thế của Đảng Dân chủ tại Portland, trái ngược với sự hiện diện nổi bật của Đảng Cộng hòa tại một số khu vực khác trong tiểu bang.

Bà Appleman cho biết Oregon từng chứng kiến ​​các vụ bạo lực mang màu sắc chính trị, nhưng chưa từng xảy ra những kiểu hành vi như "rình rập và sát hại"—vốn đã xuất hiện tại một số tiểu bang khác và nhắm vào các cơ quan lập pháp hay thống đốc tiểu bang.

Cô cũng đề cập đến các cuộc biểu tình gần đây phản đối ICE cùng những tranh chấp pháp lý đang diễn ra—bao gồm phán quyết hôm qua của Tòa Phúc thẩm Vùng 9 Hoa Kỳ về việc tạm hoãn một vụ kiện liên quan đến một khu chung cư tại Gray’s Landing; trước đó, một tòa án cấp quận đã phán quyết rằng vụ kiện này có thể ngăn ICE sử dụng các loại đạn dược hóa học, nhưng Tòa Phúc thẩm Vùng 9 đã tạm ngưng phán quyết đó “cho đến khi hoàn tất quá trình phúc thẩm toàn diện.”

Nhìn chung, Appleman cho rằng những giai đoạn bạo lực chính trị không phải là điều hiếm gặp trong lịch sử Hoa Kỳ; và mặc dù mạng xã hội có thể làm gia tăng sự phân cực cũng như phát tán những thông tin chưa qua kiểm duyệt, đất nước này từng phải trải qua những đợt bạo lực chính trị nghiêm trọng tương tự—và thậm chí còn tồi tệ hơn trong một số thời kỳ—trước đây.

Nguồn: Professor says U.S. political violence used to be worse, and Oregon played a part

______________________________________________________________________

.

Comments

Post a Comment