Israel phản ứng thận trọng trước thỏa thuận MỸ-IRAN khi nhiểu chi tiết vẫn chưa được công bố.
Các phản ứng tại Israel đối với bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Iran được công bố hôm Chủ Nhật đang chia thành nhiều luồng ý kiến khác nhau, từ thận trọng chờ đợi chi tiết cho đến chỉ trích công khai.
.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận rằng Tehran và Washington đã hoàn tất một bản ghi nhớ thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến sau nhiều tháng đàm phán.
Theo tuyên bố của cơ quan này, mọi hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Lebanon, sẽ chấm dứt “ngay lập tức và vĩnh viễn.”
Các cuộc thương lượng về một thỏa thuận toàn diện được tường trình sẽ chỉ bắt đầu sau khi hai bên thực hiện các nghĩa vụ trong khuôn khổ hiện tại.
Tiến trình này có thể kéo dài tới 60 ngày.
Tối Thứ Hai, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu trước quốc dân và nhắc lại rằng ông đã dành nhiều thập niên để chống lại nỗ lực phát triển vũ khí nguyên tử của Iran.
Ông nói đây có thể được xem là “sứ mạng của cuộc đời” mình.
Thủ tướng Netanyahu tuyên bố: “Dù có hay không có thỏa thuận, Iran sẽ không có vũ khí nguyên tử.”
Ông nói thêm: “Không phải hôm nay và cũng không phải ngày mai. Chừng nào tôi còn là Thủ tướng Israel thì điều đó sẽ không xảy ra.”
Khi trả lời báo giới, ông Netanyahu thừa nhận ông chưa nắm được toàn bộ chi tiết của bản ghi nhớ giữa chính quyền Trump và Iran.
Tuy nhiên, ông ca ngợi chiến dịch phối hợp giữa Hoa Kỳ và Israel nhằm đối phó với Iran.
Theo ông, các chiến dịch đó đã giúp Israel tránh được nguy cơ bị hủy diệt bằng vũ khí nguyên tử.
Ông Netanyahu nói rằng nếu Israel và Hoa Kỳ không hành động vào thời điểm đã chọn thì Iran có thể đã sở hữu bom nguyên tử.
Trước đó trong ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tránh chỉ trích trực tiếp thỏa thuận nhưng tuyên bố quân đội Israel sẽ không rút khỏi miền Nam Lebanon.
Ông cảnh cáo rằng nếu Iran tấn công Israel để đáp trả các hoạt động quân sự chống Hezbollah thì Israel sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh.
Ông Katz cho biết quân đội Israel sẽ tiếp tục duy trì hiện diện tại các khu vực an ninh ở Lebanon, Syria và Gaza mà không giới hạn thời gian.
Ông nói mục tiêu là bảo vệ biên giới và các cộng đồng dân cư Israel trước các phần tử thánh chiến.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel gọi các khu vực an ninh này là một trong những thành quả lớn nhất của quân đội Israel kể từ sau cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023 do Hamas lãnh đạo.
Ông cho biết Israel phản đối việc rút quân khỏi Lebanon bất chấp các áp lực có thể xuất hiện.
Theo ông Katz, các quan điểm này đã được chuyển đến Tổng thống Trump, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và các viên chức cao cấp khác của Hoa Kỳ.
Ông nhấn mạnh rằng Israel sẽ không thỏa hiệp đối với các lợi ích an ninh của mình.
Ông Yossi Kuperwasser, Giám đốc Viện Jerusalem về Chiến lược và An ninh, đồng thời là cựu lãnh đạo bộ phận nghiên cứu thuộc cơ quan tình báo quân đội Israel, cho biết các chi tiết của thỏa thuận vẫn còn rất mơ hồ.
Ông nói đã có tranh luận trong nội bộ giới lãnh đạo Iran về việc có nên chấp nhận thỏa thuận hay không.
Theo ông, những thông tin hiện đang được công bố có thể xuất phát từ các thành phần từng phản đối thỏa thuận.
Ông Kuperwasser cho rằng nếu những gì đang được tường trình là chính xác thì đó sẽ là một thỏa thuận rất đáng lo ngại đối với Israel.
Ông nói một thỏa thuận tốt phải bao gồm việc Iran từ bỏ toàn bộ các thành phần của chương trình nguyên tử, cho phép tiếp cận kho uranium làm giàu và thiết lập một hệ thống thanh tra có thể tiếp cận mọi địa điểm, kể cả các cơ sở quân sự.
Ông cũng cho rằng thỏa thuận cần cấm Iran sản xuất các loại hỏa tiễn có khả năng mang đầu đạn nguyên tử.
Liên quan đến Lebanon, ông Kuperwasser nói rằng đây phải là vấn đề giữa Washington, Jerusalem và Beirut.
Ông cho rằng Iran không nên có vai trò trong các cuộc thảo luận liên quan đến Lebanon.
Lãnh tụ đối lập Israel Yair Lapid chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận.
Ông viết trên mạng xã hội rằng thỏa thuận đang hình thành không đạt được bất kỳ mục tiêu chiến tranh nào của Israel.
Ông cho rằng chính quyền Iran vẫn tồn tại, chương trình hỏa tiễn vẫn còn và Iran vẫn có khả năng tái xây dựng chương trình nguyên tử.
Ông Lapid gọi đây là một thất bại hoàn toàn của Thủ tướng Netanyahu.
Tiến sĩ Meir Javedanfar, giảng viên nghiên cứu Iran tại Đại học Reichman, cho biết điều khiến Israel lo ngại nhất hiện nay là điều khoản liên quan đến Lebanon.
Ông nói có những lo ngại thực sự rằng điều khoản này có thể hạn chế khả năng hành động của Israel.
Ông cũng cảnh báo Hezbollah có thể lợi dụng khoảng thời gian này để tái tổ chức và củng cố lực lượng dọc biên giới với Israel.
Theo ông Javedanfar, hiện vẫn còn quá sớm để xác định liệu thỏa thuận mới có giúp Israel ở vị thế tốt hơn thỏa thuận nguyên tử thời Tổng thống Obama hay không.
Ông cho rằng nhiều câu hỏi quan trọng vẫn chưa có lời giải đáp, bao gồm số phận của lượng uranium làm giàu 60%, tương lai của cơ sở hạ tầng nguyên tử Iran, mức độ làm giàu uranium được cho phép và cơ chế thanh tra quốc tế.
Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir tuyên bố rằng bản ghi nhớ không có tính ràng buộc đối với Israel.
Ông nói Israel là một quốc gia độc lập và có chủ quyền.
Ông nhấn mạnh rằng trách nhiệm của chính phủ Israel là đối với công dân, quân nhân và dân tộc Do Thái.
Ông Ben-Gvir cho biết Israel yêu mến Hoa Kỳ và biết ơn Tổng thống Trump, nhưng khẳng định Israel không phải là một quốc gia phụ thuộc.
Hôm Thứ Sáu, Văn phòng Thủ tướng Netanyahu cho biết dù Israel không phải là một bên trong bản ghi nhớ, Thủ tướng vẫn đánh giá cao cam kết của Tổng thống Trump rằng thỏa thuận cuối cùng sẽ bao gồm việc loại bỏ vật liệu làm giàu, tháo dỡ cơ sở làm giàu uranium, giới hạn sản xuất hỏa tiễn và chấm dứt sự hỗ trợ của Iran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
Văn phòng Thủ tướng Israel cũng trích lời ông Netanyahu rằng chừng nào ông còn giữ chức thủ tướng thì Iran sẽ không có vũ khí nguyên tử.
Ông nói Tổng thống Trump và ông hoàn toàn đồng thuận về vấn đề này.
Nguồn: Fox News
____________________________________________________
.
Comments
Post a Comment