Cương lĩnh mới của Dân chủ Xã hội chủ nghĩa Mỹ (Dân chủ cấp tiến hay cực đoan) kêu gọi bãi bỏ chức vụ Tổng thống, Cử tri đoàn, Tối cao Pháp viện và giải thể Thượng viện.
By Theodore Bunker | Wednesday, 15 July 2026
Trong tuần này, tổ chức Democratic Socialists of America (Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ tại Mỹ) đã công bố một cương lĩnh chính trị mới, kêu gọi những thay đổi sâu rộng đối với cơ cấu chính quyền Hoa Kỳ, bao gồm việc thay thế chức Tổng thống và Tòa án Tối cao bằng các thể chế chịu sự chi phối của Quốc hội (theo nghị trình tranh cử tổng thống của ông Biden năm 2020).
.
.
Cương lĩnh này, mang tên "Người lao động xứng đáng được hưởng nhiều hơn!" (Workers Deserve More!), đề xuất thay thế chức Tổng thống và Tòa án Tối cao bằng "một cơ quan hành pháp và tư pháp do Quốc hội lựa chọn và chịu sự chi phối của Quốc hội". Đây là một thay đổi gần giống như mô hình cộng sản, đòi hỏi phải sửa đổi Hiến pháp và sẽ định hình lại hoàn toàn hệ thống phân quyền của quốc gia vốn được thiết lập từ hơn hai thế kỷ trước.
Đề xuất này nằm trong số những cải cách sâu rộng nhất của cương lĩnh; văn kiện này cũng kêu gọi bãi bỏ hệ thống Cử tri đoàn và xóa bỏ Thượng viện Hoa Kỳ.
Phát biểu tại một buổi hội thảo trực tuyến vào tối thứ Ba nhằm giới thiệu cương lĩnh này, người soạn thảo Michaela Brangan đã lên tiếng phản hồi những ý kiến chỉ trích về đề xuất bãi bỏ chức danh tổng thống. (Michaela Brangan là thành viên của chi hội Xã hội chủ nghĩa (DSA) Bắc New Jersey và là Chủ tịch Ủy ban Giáo dục Chính trị Quốc gia của DSA.
"Mỗi khi mọi người thốt lên kiểu như 'Trời ơi, họ muốn loại bỏ chức tổng thống', thì tôi lại nghĩ: 'Chà, tôi cũng chẳng biết sau này chúng ta sẽ gọi chức danh đó là gì nữa. Có thể gọi là 'người đứng đầu' hay bất cứ cái tên nào khác cũng được'," Brangan chia sẻ.
Brangan cho biết tổ chức này "hình dung về một vị trí giống thủ tướng hơn" là tổng thống. Bà cũng đề cập rằng "hầu hết các quốc gia phát triển khác" đều có thủ tướng, mặc dù bà nói thêm rằng mình không sử dụng thuật ngữ "quốc gia phát triển" một cách tùy tiện.
Cương lĩnh này cũng đề xuất bãi bỏ Cử tri đoàn – cơ chế được sử dụng để bầu tổng thống kể từ khi Hiến pháp được phê chuẩn – cũng như giải thể Thượng viện, một trong hai viện của Quốc hội.
Trong buổi hội thảo trực tuyến, nhà bình luận chính trị Emma Vigeland đã ủng hộ đề xuất đó.
"Bãi bỏ Thượng viện, để nó biến mất như cách mà Thượng viện ở Anh đã làm. Nhìn này, tôi hoàn toàn ủng hộ điều đó," Vigeland nói.
Tổ chức DSA cho biết văn kiện này nhằm mục đích cung cấp một tầm nhìn quản trị thống nhất khi các ứng cử viên xã hội chủ nghĩa dân chủ tiếp tục nổi lên trong chính trường Mỹ.
"Rõ ràng là Đảng Dân chủ có cương lĩnh riêng và Đảng Cộng hòa cũng vậy," Brangan nói. "Tuy nhiên, đối với các đảng xã hội chủ nghĩa và đảng của giai cấp công nhân (đảng cộng sản), xét về mặt lịch sử, cương lĩnh đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong công tác tổ chức, truyền tải tầm nhìn của đảng thông qua các phân tích và yêu sách, cũng như thu hút và tập hợp quần chúng gia nhập đảng."
Tổ chức Democratic Socialists of America (DSA - Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ tại Mỹ) là tổ chức chính trị xã hội chủ nghĩa lớn nhất cả nước, với hàng chục nghìn thành viên. Mặc dù không có mối liên kết chính thức với Đảng Dân chủ, nhưng nhiều ứng cử viên được tổ chức này ủng hộ vẫn tranh cử với tư cách là thành viên Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử ở cấp liên bang, tiểu bang và địa phương.
Zohran Mamdani và Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez (thuộc Đảng Dân chủ, đại diện Tiểu bang New York) là những quan chức dân cử nổi bật nhất của phong trào này. Ngoài ra, một số ứng cử viên được DSA hậu thuẫn cũng vừa giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp thành phố và cơ quan lập pháp tiểu bang.
Các đề xuất sửa đổi Hiến pháp trong chương trình nghị sự này vấp phải những rào cản pháp lý và chính trị to lớn. Theo Điều V của Hiến pháp, các sửa đổi phải được hai phần ba số thành viên tại cả Hạ viện và Thượng viện thông qua trước khi được cơ quan lập pháp hoặc hội nghị của ba phần tư số tiểu bang phê chuẩn. Kể từ khi được phê chuẩn vào năm 1788, Hiến pháp mới chỉ trải qua 27 lần sửa đổi.
Chức vụ Tổng thống, Tòa án Tối cao, Thượng viện và Cử tri đoàn đều được quy định trong Hiến pháp; do đó, mỗi đề xuất đều đòi hỏi phải có một hoặc nhiều tu chính án Hiến pháp.
Ngay cả khi Quốc hội thông qua các biện pháp này, những người ủng hộ vẫn cần sự tán thành từ ít nhất 38 tiểu bang – một ngưỡng yêu cầu mà trong lịch sử đã biến việc thay đổi cơ cấu chính quyền liên bang trở thành một trong những cải cách khó thực hiện nhất.
Nguồn: Democratic Socialists Call for Ending Presidency, Supreme Court in New Platform
________________________________________________________________-
