Chiến dịch hứa hẹn trao cho người dân Portland quyền tham gia vào các quyết định chi tiêu của thành phố được tài trợ bởi những nhà hảo tâm ẩn danh

 Gosia Wozniacka | The Oregonian/OregonLive

Chiến dịch nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình và tạo điều kiện để cư dân có tiếng nói lớn hơn trong việc hoạch định ngân sách thành phố Portland đã tiếp nhận hơn 2 triệu đô la tiền đóng góp; trong đó, khoảng hai phần ba số tiền đến từ một tổ chức phi lợi nhuận mà danh tính các nhà tài trợ không được công khai.

.


.

Tổ chức phi lợi nhuận East County Rising Action Fund chỉ cho biết rằng phần lớn trong số 1,38 triệu đô la tiền đóng góp cho chiến dịch của họ đến từ hai mạng lưới nhà tài trợ bên ngoài tiểu bang. Nhóm này, có trụ sở tại Rockwood, tập trung vào các hoạt động tổ chức cộng đồng, vận động cử tri tham gia và thúc đẩy các chính sách tiến bộ tại khu vực phía đông quận Multnomah.


Dự luật 26-267 — dự luật duy nhất có trong lá phiếu bầu cử tháng 11 tại thành phố này — hướng tới việc trao cho cư dân Portland quyền tham gia quyết định cách thức thành phố chi tiêu một khoản ngân sách tương đương ít nhất 2% quỹ ngân sách chung hàng năm (khoảng 16 triệu đô la dựa trên ngân sách hiện tại).


Những người ủng hộ mô hình được gọi là "ngân sách có sự tham gia của người dân" (participatory budgeting) cho rằng đây là giải pháp khắc phục tình trạng mà họ mô tả — trong các tài liệu vận động tranh cử, trên các bảng quảng cáo, tại các trạm xe buýt và mặt tiền cửa hiệu khắp Portland — là một quy trình lập ngân sách thành phố đã bị thao túng bởi các nhóm vận động hành lang và những người có đặc quyền bên trong hệ thống.


East County Rising Action Fund cho biết phần lớn kinh phí huy động được cho chiến dịch ngân sách có sự tham gia của cộng đồng đến từ Movement Voter Project (có trụ sở tại Massachusetts) và Solidaire Network (có trụ sở tại California). Đây là hai mạng lưới tài trợ tiến bộ trên phạm vi toàn quốc, chuyên tập hợp và gom góp nguồn vốn từ các nhà tài trợ để phân bổ cho các tổ chức chính trị, cơ sở hoặc các tổ chức đấu tranh cho công bằng xã hội trên khắp cả nước.


Hai mạng lưới này là một phần trong lĩnh vực đang phát triển gồm các tổ chức trung gian tài trợ – những đơn vị thu nhận hoặc điều phối các khoản quyên góp, tập hợp nguồn vốn rồi phân phối lại cho các nhóm và phong trào tại địa phương. Cả hai đều là các tổ chức phi lợi nhuận, không bắt buộc phải công khai danh tính các nhà tài trợ.


Chiến dịch về ngân sách có sự tham gia của người dân (participatory budgeting) không phải là nỗ lực cải cách bầu cử đầu tiên tại Oregon nhận được sự ủng hộ đáng kể từ bên ngoài tiểu bang. Trong cuộc cải tổ hiến chương thành công năm 2022 – vốn đã thay đổi hình thức chính quyền và hệ thống bầu cử của Portland – hơn một phần ba trong tổng số 875.000 đô la huy động được đến từ ba tổ chức chủ yếu nhận tài trợ từ các cá nhân giàu có bên ngoài Oregon. Tương tự, trong chiến dịch không thành công năm 2024 nhằm áp dụng phương thức bỏ phiếu xếp hạng ưu tiên (ranked-choice voting) cho các cuộc bầu cử cấp tiểu bang và liên bang, ủy ban hành động chính trị liên quan đã huy động được hơn 9 triệu đô la, trong đó gần như toàn bộ số tiền này đến từ các tổ chức phi lợi nhuận ngoài tiểu bang.


Chiến dịch phản đối ngân sách có sự tham gia của người dân – do Thị trưởng Portland Keith Wilson và Laurie Wimmer, một người vận động hành lang cho Hội đồng Lao động Tây Bắc Oregon (Northwest Oregon Labor Council), dẫn đầu – đã tập trung chỉ trích việc chiến dịch ủng hộ ngân sách này không công khai danh tính các nhà tài trợ, đặc biệt là trong những ngày cuối cùng trước khi cuộc bầu cử diễn ra.


“Những nhà tài trợ ẩn danh với tiềm lực tài chính hùng mạnh đang cố gắng thuyết phục cử tri rằng Dự luật 26-267 sẽ trao cho người dân Portland quyền kiểm soát lớn hơn đối với ngân sách thành phố. Nhưng tại sao chúng ta lại phải tin họ khi chính họ còn chẳng chịu tiết lộ danh tính?” Wimmer chia sẻ với tờ The Oregonian/OregonLive. “Khi không biết ai là người chi trả cho một chiến dịch như thế này, bạn sẽ chẳng thể biết được họ kỳ vọng nhận lại điều gì từ đó.”


East County Rising Action Fund là một tổ chức phi lợi nhuận vì phúc lợi xã hội (theo điều khoản 501(c)(4)), được phép tham gia vào các hoạt động vận động chính trị với điều kiện đây không phải là mục đích hoạt động chính của tổ chức. Khác với các ủy ban hành động chính trị (PAC), những tổ chức phi lợi nhuận kiểu này không bắt buộc phải công khai danh tính các nhà tài trợ; do đó, nguồn tiền mà họ cung cấp cho các chiến dịch chính trị thường được gọi là “tiền đen” (dark money).


Trong năm 2025 và 2026, tổ chức này đã đóng góp để ủng hộ cơ chế ngân sách có sự tham gia của người dân (participatory budgeting) tại Portland, bao gồm khoảng 292.000 USD cho giai đoạn thu thập chữ ký và thêm 1,1 triệu USD sau khi sáng kiến ​​này chính thức được đưa vào lá phiếu bầu cử.


Các tổ chức phi lợi nhuận khác tham gia đóng góp vào cả giai đoạn thu thập chữ ký lẫn chiến dịch vận động cho đề xuất này bao gồm Participatory Budgeting Oregon và Next Up Action Fund, mặc dù mức đóng góp của họ khiêm tốn hơn nhiều.


Theo thông tin từ chiến dịch, East County Rising Action Fund đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức cộng đồng suốt khoảng hai năm qua; hiện tại, tổ chức này đang triển khai hoạt động vận động cử tri đi bỏ phiếu bằng cách trực tiếp đến từng nhà tại khu vực phía đông Portland.


Toàn bộ đóng góp của tổ chức phi lợi nhuận này cho chiến dịch ngân sách có sự tham gia (participatory budgeting) đều được thực hiện dưới hình thức phi tiền mặt (hiện vật hoặc dịch vụ). Trong giai đoạn thu thập chữ ký, họ đã chi trả cho những người đi thu thập chữ ký và các công việc thực địa khác. Gần đây hơn, các khoản đóng góp phi tiền mặt của họ bao gồm chi phí thăm dò dư luận, tư vấn chiến dịch, nhân sự, cùng hàng trăm nghìn đô la dành cho quảng cáo trực tuyến và trên mạng xã hội.


Jim Labbe, đồng trưởng nhóm khởi xướng kiến ​​nghị, đồng thời là người sáng lập kiêm giám đốc tổ chức phi lợi nhuận Participatory Budgeting Oregon (tạm dịch: Ngân sách có sự tham gia tại Oregon), đã lên tiếng phản bác những chỉ trích. Ông cho biết, đề xuất này là thành quả của một nỗ lực kéo dài suốt một thập kỷ nhằm trao cho cư dân Portland vai trò trực tiếp trong việc hoạch định ngân sách thành phố; nỗ lực này nhận được sự ủng hộ từ hàng ngàn người ký tên vào đơn kiến ​​nghị cùng các tình nguyện viên tại địa phương. Đề xuất này cũng được hậu thuẫn bởi nhiều nhóm tiến bộ, cộng đồng và các tổ chức lao động ở cả cấp địa phương lẫn cấp tiểu bang.


Ông cũng bảo vệ hoạt động gây quỹ của chiến dịch, khẳng định rằng số tiền lớn là cần thiết để tiếp cận 250.000 cử tri Portland – những người dự kiến ​​sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy quan trọng này.


“Đúng là cần phải có kinh phí để tiếp cận 250.000 cử tri. Phía phản đối và các nhóm lợi ích lớn tại trung tâm thành phố cũng có nguồn lực dồi dào của riêng họ,” ông nói. “Điểm khác biệt của chiến dịch này nằm ở mục đích của nó: tạo điều kiện để nhiều người dân hơn được tham gia vào quy trình này.”


Labbe cho biết đã có hơn 200 người đóng góp cho chiến dịch này. Hồ sơ tiểu bang cho thấy chiến dịch đã huy động được khoảng 39.000 đô la thông qua ủy ban hành động chính trị (PAC), phần lớn là tiền mặt từ các cá nhân. Các tài liệu kê khai nêu tên 46 cá nhân đóng góp — bao gồm cả Labbe — đồng thời liệt kê riêng 110 mục ghi nhận các khoản đóng góp nhỏ hơn từ những người không nêu danh tính.


Leanna Petrone, đồng giám đốc của tổ chức East County Rising Action Fund, cho biết ngân sách có sự tham gia của cộng đồng (participatory budgeting) là điều vô cùng cần thiết, đặc biệt là tại các cộng đồng ở phía đông Portland — nơi từ lâu đã không nhận được sự quan tâm và đầu tư xứng đáng.


“Thông điệp mà chúng tôi liên tục nhận được rất đơn giản: người dân muốn có tiếng nói thực sự trong việc thành phố đầu tư vào các khu dân cư của họ như thế nào,” Petrone chia sẻ. “Những người đóng góp và ủng hộ chúng tôi tin tưởng vào sứ mệnh này; họ tự hào khi đứng sau một sáng kiến ​​trao cho khu vực phía đông Portland cơ hội được tham gia vào tiến trình hoạch định ngân sách.”


Billy Wimsatt, giám đốc điều hành của Movement Voter Project (MVP), cũng từ chối tiết lộ danh tính các nhà tài trợ cho tổ chức phi lợi nhuận của mình. Ông Wimsatt cho biết MVP có hàng ngàn nhà tài trợ lớn nhỏ; tổ chức này tập hợp các nguồn quỹ rồi phân bổ lại cho các hoạt động vận động tại địa phương ở hơn 40 tiểu bang trên khắp cả nước, trong đó có tổ chức phi lợi nhuận tại phía đông Portland.


“Công việc của họ nhằm xây dựng một nền dân chủ phản hồi tốt hơn và phản ánh đúng nguyện vọng của người dân tại Portland là một mô hình đầy cảm hứng trên phạm vi toàn quốc; đây chính là kiểu hoạt động bám sát cộng đồng mà chúng ta cần để hàn gắn nền dân chủ trong thời điểm quan trọng này,” ông Wimsatt nhận xét về những nỗ lực của Action Fund. “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ các nỗ lực của họ trong việc giành lấy cơ chế ngân sách có sự tham gia của người dân thông qua quy trình thu thập chữ ký do chính công dân khởi xướng.”

Barni Qaasim, người phát ngôn của Solidaire Network, đã không phản hồi yêu cầu bình luận về mạng lưới nhà tài trợ hoặc khoản đóng góp của tổ chức này cho quỹ East County Rising Action Fund.

Theo hồ sơ của tiểu bang, chiến dịch phản đối – với sự hậu thuẫn từ sáu ủy viên Hội đồng Thành phố cùng một số công đoàn lao động – cho đến nay đã huy động được 88.000 đô la, phần lớn là tiền mặt. Những nhà tài trợ lớn nhất bao gồm Tim Boyle, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Columbia Sportswear, và ông trùm kinh doanh đại lý ô tô Jeff Swickard – mỗi người đóng góp 10.000 đô la – cùng các ủy ban chính trị đại diện cho lực lượng cứu hỏa và các nhóm khác.


Vào thứ Ba, phe phản đối đã công bố một tuyên bố từ các công đoàn lao động trong lĩnh vực an toàn công cộng tại khu vực Portland và Biện lý Quận Multnomah, ông Nathan Vasquez. Tuyên bố này lập luận rằng biện pháp được đề xuất có thể làm chuyển hướng nguồn ngân sách chung vốn đã hạn hẹp, vốn lẽ ra dành cho các dịch vụ khẩn cấp.

____________________________________________________

.

Comments

Post a Comment